Calculatie

De pensioenovereenkomst bepaalt de rekenregels om uit de deelnemersadministratie de pensioenaanspraken en -premies te berekenen. In PensioenProject is de overeenkomst gemodelleerd en geparametriseerd tot een generiek pensioenmodel, dat alle overeenkomsten die voldoen aan de oude en nieuwe pensioenwet kan representeren. De volgende (collectieve) pensioenregelingen worden ondersteund:

• Defined Benefit (DB) regelingen, zoals Eindloon (EL), Middelloon (ML) en Collective Defined Contribution (CDC).
• Defined Contribution (DC) regelingen, zoals Beschikbare Premie (BP) en het Nieuwe Pensioenstelsel (NP).

Het rekenmodel voor de pensioenovereenkomst is het pièce de résistance van PensioenProject. Met meer dan honderd instelbare parameters worden alle overeenkomsten gevangen die voldoen (en voldeden) aan de Nederlandse pensioenwet en de gangbare accountingregels. Ook overeenkomsten die beperkt zondigen tegen de regels kunnen worden gemodelleerd voor compatibiliteit met bestaande systemen.

Gelukkig zijn voor het beschrijven van moderne pensioenovereenkomsten niet alle parameters noodzakelijk. Een groot deel van de modellering beslaat de "eigenaardigheden" van oude administratiesystemen, zoals bijvoorbeeld de vele oude eindloon-systemen die ooit tot middelloon-systeem zijn omgebouwd. Bij het begin van de ontwikkeling van de rekenkern werd het doel gesteld om ook voor deze oude systemen een schaduw-administratie te kunnen voeren. Dit leidt tot een grote variatie aan day-count conventies en afrondregels.

De pensioenovereenkomst, of het contract, is opgedeeld over "peildata". Een contact-peildatum valt normaal op één januari en biedt de mogelijkheid om de contractparameters voor het nieuwe jaar in te regelen. Ook tussentijdse peildata zijn mogelijk en in principe is het aantal peildata per jaar ongelimiteerd. Voor iedere contract-peildatum wordt tevens een tarieventabel geselecteerd.

Ieder jaar wordt er een nieuwe contract-peildatum toegevoegd aan het contract. De voorgaande jaren worden echter niet "vergeten", zoals bij een standen-administratie, maar blijven ongewijzigd opgeslagen met hun oorspronkelijke tarieventabel. De geschiedenis van het contract is hiermee altijd volledig aanwezig. De mutaties in de deelnemersadministratie kunnen zo in de juiste context worden geplaatst. Daarmee kunnen de resultaten van de pensioenberekeningen uit het verleden altijd exact worden gereproduceerd. Er is dus geen noodzaak meer om de tussenstanden te bewaren als basis voor toekomstige berekeningen. De pensioenberekening worden nu in real-time uitgevoerd op basis van de complete deelnemers- en contractgegevens.

Een real-time rekenkern biedt mogelijkheden waar de klassieke standen-administratie alleen van kan dromen. Allereerst zijn wijzigingen met terugwerkende kracht (TWK) geen probleem meer voor de pensioenaanspraken, deze volgen automatisch. Ook de verschuldigde premies en koopsommen worden automatisch gecorrigeerd met terugwerkende kracht. PensioenProject heeft een factureringsmodule die in staat is zulke correcties te verwerken in de rekeningen courant over de hele looptijd van het contact, inclusief de renteberekeningen.

In sommige gevallen kan het nodig zijn om met terugwerkende kracht het contract of zelfs de tarieven te corrigeren. Dit kan de uitkomst zijn van het consequent foutief interpreteren van een regel uit de pensioenovereenkomst, of van verlate aanpassing aan nieuwe wetgeving. Fouten die effect hebben op de pensioenaanspraken van de deelnemers moeten altijd gecorrigeerd worden. PensioenProject is het eerste systeem dat deze mogelijk biedt, inclusief voor/na-berekeningen en correctie van de facturering. Zo kunnen de precieze financiële consequenties worden meegenomen in de onderhandelingen tussen de uitvoerder en de werkgever.

Alle berekeningen in de rekenkern van PensioenProject worden uitgevoerd met getallen in Binary-Coded Decimal (BCD) notatie. Hierdoor is het aantal decimalen in principe ongelimiteerd en kunnen zeer grote bedragen verwerkt worden zonder dat de nauwkeurigheid in het gedrang komt. Standaard worden alle berekeningen uitgevoerd met zestien decimalen achter de komma en worden alleen de eindbedragen afgerond. Oude systemen hebben vaak de hebbelijkheid om ook tussenresultaten af te ronden; voor compatibiliteits- en vergelijkingsdoeleinden (schaduw-administratie) kan de rekenkern deze afrondregels volgen (configureerbaar met contractparameters).

De pensioenovereenkomst regelt ook de verwerking van de mutaties. Zo valt bijvoorbeeld de pensioendatum op eerste van de maand waarin de pensioenleeftijd wordt bereikt. Normaal gelden zullen verwerkingsregels voor alle mutatietypes en wordt er met hun uitvoeringsdatum geschoven in de tijd. (Al komt "actual"-verwerking tegenwoordig ook voor bij BP-regelingen). In PensioenProject zijn deze verwerkingsregels opgenomen in het contractmodel en geparametriseerd. Het is dus niet meer nodig om deze regels te kennen en te interpreteren tijdens het invoeren van de mutaties, een veelvoorkomende bron van fouten.

PensioenProject past het contract-rekenmodel toe op de mutatie-stack van de deelnemers. Hieruit volgen in real-time alle pensioenaanspraken, premies en koopsommen per deelnemer over de hele looptijd van het contract. Daarnaast kunnen ook de totalen per jaar worden berekend over alle deelnemers, per contract en eventueel per werkgever. Deze resultaten kunnen op meerdere manieren worden weergegeven met behulp van voorgedefinieerde "views". Het type pensioenregeling en de rol van de gebruiker bepalen welke views beschikbaar zijn. Per werkgever kunnen de gebruikers rollen krijgen toegewezen die hun toegang tot de gegevens beperken.

Tussen grote partijen gaat de facturering meestal per lopende rekening: een rekening courant. Deze methode van factureren sluit perfect aan bij de werkwijze van PensioenProject; in plaats van correctiefacturen op correctiefacturen te sturen, kunnen op een rekening courant correcties met terugwerkende kracht daar worden verrekend waar ze thuishoren. In het contract kunnen separate rekeningen courant worden gespecificeerd voor ieder bestanddeel van de verschuldigde premie. Per bestanddeel kan bovendien worden aangegeven of de premie jaarlijks of maandelijks verschuldigd is. Iedere werkgever heeft zijn eigen set van rekeningen courant en kan vervolgens betalingen doen op deze rekeningen. De debet/credit-berekening wordt uitgevoerd met eventueel te specificeren debet/credit-rentepercentages. Deze rentepercentages kunnen op ieder moment gewijzigd worden. De standen van de rekeningen courant worden in real-time berekend met verrekening van alle ingeboekte correcties.